Voordat een webshop jouw koopgedrag kan beïnvloeden, moet je er natuurlijk eerst terechtkomen. Veel winkels steken daarom flink wat tijd in SEO voor webshops, zodat ze bovenaan verschijnen op het moment dat jij naar een product zoekt. Wie op de eerste pagina van Google staat, krijgt simpelweg meer bezoekers en dus meer kans op een verkoop. Zichtbaarheid is de eerste stap. De psychologie komt daarna.
Zodra je op een productpagina staat, kijk je vrijwel automatisch naar de reviews. Dat is niet gek. Het vertrouwen in online reviews groeide van 55 procent in 2010 naar 70 procent in 2014, zo blijkt uit onderzoek dat consumentenpsycholoog Kit Yarrow aanhaalt. Opvallend genoeg weegt het aantal reviews vaak zwaarder dan het gemiddelde cijfer. Twee keer vijf sterren overtuigt je minder dan honderd keer 4,5 sterren, simpelweg omdat een grotere groep beoordelingen betrouwbaarder aanvoelt. Webshops weten dit en zetten reviews daarom prominent in beeld.
Naast reviews spelen webshops in op andere psychologische principes. Denk aan meldingen als 'nog maar 2 op voorraad' of een aftellende klok bij een aanbieding. Die schaarste zorgt voor een gevoel van urgentie, waardoor je sneller beslist dan je eigenlijk van plan was. Ook conformisme speelt mee. Mensen kopen graag wat anderen ook kopen, en labels als 'bestseller' of 'meest gekozen' spelen daar handig op in. Consumentenpsychologen wijzen er daarnaast op dat kleurgebruik en prijspresentatie je beslissing beïnvloeden, vaak zonder dat je dat zelf doorhebt.
Achter de schermen bepalen algoritmes welke producten je te zien krijgt. Op basis van eerder klikgedrag en eerdere aankopen laat een webshop je precies dat zien waarvan de kans groot is dat je erop klikt. Dat maakt shoppen makkelijker, maar het voedt tegelijk impulsaankopen. De combinatie van gepersonaliseerde aanbevelingen en een kleine dopamineboost bij het vinden van iets leuks zorgt ervoor dat je sneller iets in je mandje legt dan je van tevoren had bedacht.
Je hoeft niet wantrouwig te worden bij elke aanbieding, maar het helpt om te weten waarom je ergens op klikt. Vraag jezelf bij een impulsaankoop gewoon af of je het product echt nodig hebt, of dat je reageert op een schaarste-melding of een strak geplaatste review. Door dat ene moment van bewustzijn koop je uiteindelijk niet minder leuke dingen, maar wel de dingen die je zelf hebt gekozen.